สารานุกรมเครื่องมือไฟฟ้า

สว่านโรตารี่ เป็นเครื่องมือไฟฟ้า ประเภทสว่าน ที่ผู้ใช้หลายคน ในหลายงาน หรือแม้แต่ช่างมืออาชีพเอง ก็ไม่ได้หยิบมาใช้ทุกวันครับ บางคนมีสว่านโรตารี่ ไว้สำหรับเจาะผนัง ติดตั้ง เดินระบบไฟ หรืองานซ่อมแซมเป็นครั้งคราว พอทำงานเสร็จ ก็เก็บเข้ากล่อง แล้วอาจไม่ได้เปิดใช้อีกเป็นเวลาหลายเดือน  บางคนก็อาจเก็บสว่านโรตารี่ ไว้ข้ามปี จนแทบลืมไปแล้วว่ามีอยู่ ปัญหาคือพอถึงวันที่ต้องกลับมาใช้อีกครั้ง หลายคนอาจหยิบเครื่องออกจากกล่อง ใส่ดอก เสียบปลั๊กหรือใส่แบตเตอรี่ แล้วกดสวิตช์ทันที โดยไม่ตรวจสอบสภาพของเครื่อง ก่อนเลย แม้ภายนอกของสว่านโรตารี่จะดูแข็งแรง และเครื่องมือไฟฟ้าสมัยใหม่ จะมีความทนทานสูงขึ้นมาก การเก็บไว้นานก็สามารถทำให้บางส่วนเสื่อมสภาพได้โดยที่เราไม่เห็นจากภายนอกครับ เช่น  จาระบีภายในเปลี่ยนสภาพ  ความชื้นสะสมในตัวเครื่อง  ฝุ่นเกาะช่องระบายอากาศ  สายไฟแข็ง หรือแตกร้าว  แบตเตอรี่เสื่อม  หัวจับดอกฝืดจากฝุ่นหรือสนิมบาง ๆ  ดังนั้นก่อนเปิดใช้งาน สว่านโรตารี่ ที่เก็บไว้นาน การตรวจเช็ก เพียงไม่กี่จุด อาจช่วยลดความเสี่ยงต่อทั้งตัวเครื่อง และผู้ใช้งานได้หลายเท่า เริ่มจากตรวจสภาพภายนอกของ สว่านโรตารี่ ก่อน หลายคนอาจคิดว่าเครื่องมือไฟฟ้า อย่างสว่านโรตารี่ที่ไม่ได้ใช้งาน...

ดอกสว่าน เป็นอุปกรณ์ที่ต้องรับทั้งแรงหมุน แรงกด แรงเสียดทาน และความร้อนในเวลาเดียวกันครับ แม้ภายนอกจะดูเป็นแท่งโลหะที่แข็งแรง แต่ระหว่างการเจาะ ดอกสว่าน นั้น กำลังทำงานหนักกว่าที่หลายคนคิด หากตั้งค่าความเร็วไม่เหมาะ ใช้แรงกดผิดจังหวะ เลือกดอกไม่ตรงกับวัสดุ หรือปล่อยให้เศษวัสดุอุดอยู่ในรู ดอกสว่านอาจสะสมความร้อนจนคมไหม้ หรือรับแรงเกินขีดจำกัด จนหักได้โดยที่ผู้ใช้งานไม่ทันสังเกตได้  ปัญหาคือ สาเหตุ ที่ทำให้ดอกสว่านไหม้ หรือหักนั้น อาจไม่ได้เกิดจากการใช้งานหนักเพียงอย่างเดียว บางครั้งเกิดจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่เราทำเป็นประจำโดยไม่รู้ตัว เช่น กดเครื่องค้างอยู่ที่เดิม ใช้รอบสูงกับดอกขนาดใหญ่ ดึงเครื่องเอียงระหว่างดอกยังหมุน หรือใช้ดอกที่เริ่มทื่อแล้วเจาะต่อไปเรื่อย ๆ  เพราะงั้น เราจะมาดูกัน ว่า มีอะไรบ้างที่ทำให้ดอกสว่านเสียหายก่อนเวลา รวมถึงวิธีสังเกต และปรับการใช้งานให้เหมาะสมมากขึ้น ใช้ ดอกสว่าน ที่ความเร็วรอบ สูงเกินไป หนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้ดอกสว่านไหม้ คือการใช้ความเร็วรอบสูงเกินไปครับ โดยเฉพาะเมื่อต้องเจาะโลหะ ดอกสว่านที่หมุนเร็วเสียดสีกับชิ้นงานถี่ขึ้น ทำให้เกิดความร้อนสะสมบริเวณคมตัดอย่างรวดเร็ว และถ้าถ่ายเทออกไปไม่ทัน ปลายของดอกสว่าน จะเริ่มสูญเสียความแข็ง คมตัดมน...

เวลาเลือกซื้อ ปืนกาว เราอาจเริ่ม จากการดูตัวเลขกำลังวัตต์บนตัวเครื่องครับดูเหมือนจะเป็นข้อมูลที่เปรียบเทียบได้ง่ายที่สุด เช่น ปืนกาว 20 วัตต์ น่าจะเหมาะกับงานเล็ก ส่วนปืนกาว 60 วัตต์ 100 วัตต์ หรือสูงกว่านั้น ก็น่าจะร้อนกว่า แรงกว่า และน่าจะทำให้กาวยึดติดแน่นกว่าด้วย เข้าใจว่า ต้องติดวัสดุให้แข็งแรง แค่เลือกปืนกาว ที่มีกำลังวัตต์สูงที่สุด เท่าที่งบประมาณจะซื้อได้ ก็น่าจะพอ ในความเป็นจริงนั้น กำลังวัตต์ของปืนกาว ไม่ได้บอกแรงยึดติดของกาวโดยตรง ครับ ตัวเลขวัตต์บอกความสามารถในการใช้พลังงานไฟฟ้า เพื่อสร้างความร้อนเป็นหลัก มีผลกับความเร็วในการอุ่นเครื่อง อัตราการหลอมแท่งกาว และความสามารถในการรักษาอุณหภูมิเมื่อใช้งานต่อเนื่อง ส่วนกาวจะติดแน่น หรือไม่ นั้น ยังขึ้นอยู่กับอีกหลาย ๆ ปัจจัย ดังนั้น คำตอบของคำถามที่ว่า “เลือกปืนกาวกำลังวัตต์สูงขึ้นแล้วกาวจะติดแน่นกว่าเดิมหรือไม่” คือ อาจช่วยให้กาวทำงานได้เต็มประสิทธิภาพมากขึ้น แต่ไม่ได้ทำให้แรงยึดเกาะจริงเพิ่มขึ้นโดย ถ้าเลือกแท่งกาวผิดประเภท พื้นผิวมีฝุ่น หรือน้ำมัน ใช้ปืนกาวที่ร้อนเกินช่วงอุณหภูมิของกาว ต่อให้มีกำลังวัตต์สูงมาก...

เวลาเราหยิบ เครื่องเป่าลม ขึ้นมาใช้งาน เราอาจมองมัน เป็นเครื่องมือไฟฟ้า ที่เข้าใจง่ายมาก แค่กดสวิตช์ เครื่องก็พ่นลมแรง ๆ ออกมา แต่ถ้าลองมองลึกเข้าไปข้างใน จะพบว่าแรงลมที่ออกมาจากเครื่องเป่าลมไม่ได้เกิดขึ้นแบบธรรมดา ๆ และไม่ได้ขึ้นอยู่กับมอเตอร์แรงอย่างเดียวเท่านั้นครับ สิ่งที่ทำให้เครื่องเป่าลมตัวหนึ่งเป่าแรง ลมพุ่งไกล ลมแน่น หรือเป่ากว้างได้ดี คือการทำงานร่วมกันระหว่าง มอเตอร์ ใบพัด โครงสร้างทางเดินลม ช่องดูดอากาศ และหัวเป่า ซึ่งแต่ละส่วนมีผลต่อประสิทธิภาพของเครื่อง มากกว่าที่หลายคนคิด คำถามสำคัญคือ เครื่องเป่าลมสร้างแรงลมยังไง? และทำไมเครื่องเป่าลมบางรุ่นดูขนาดเล็กแต่ลมพุ่งแรง ขณะที่บางรุ่นตัวใหญ่กว่าแต่ลมกลับไม่แน่นเท่าที่คาดไว้ คำตอบอยู่ที่หลักการของ “ใบพัด” และการจัดทิศทางการไหลของอากาศภายในตัวเครื่อง เพราะเครื่องเป่าลม ใช้วิธีดึงอากาศรอบตัวเครื่องเข้ามา แล้วเร่งอากาศให้เคลื่อนที่เร็วขึ้น ก่อนจะบังคับให้อากาศออกไปทางหัวเป่า หลักการพื้นฐานของ เครื่องเป่าลม คือ “ดูดเข้า เร่งลม แล้วปล่อยออก” ถ้าจะอธิบายให้เข้าใจง่ายที่สุด เครื่องเป่าลมทำงานคล้ายกับพัดลมที่ออกแบบให้ลมรวมตัว และพุ่งไปในทิศทางเดียว พัดลมทั่วไปจะกระจายลมออกเป็นบริเวณกว้าง เพื่อให้รู้สึกเย็นสบาย แต่เครื่องเป่าลมต้องการแรงลมที่มีทิศทางชัดเจน มีการออกแบบใบพัด...

เวลาเราเลือกซื้อ สว่าน สักตัว ไม่ว่าจะเป็นไฟฟ้า ไร้สาย หรือแบบที่มีระบบกระแทก สิ่งที่หลายคนดูเป็นอันดับแรกก็คงจะเป็นแรงดันไฟ แรงบิด ความเร็วรอบ แบตเตอรี่ ยี่ห้อ หรือราคา ครับ แต่มีอีกชิ้นส่วนหนึ่งที่คนจำนวนไม่น้อยมองข้าม นั่น ก็คือ “หัวจับดอก” หรือส่วนที่ใช้จับดอกสว่าน ดอกไขควง ดอกเจาะไม้ ดอกเจาะเหล็ก ดอกเจาะปูน และอุปกรณ์เสริมต่าง ๆ เราอาจเห็นหัวจับสว่านโลหะ แล้วรู้สึกว่าน่าจะดีกว่า ทนกว่า ดูเป็นมืออาชีพขึ้น ส่วนหัวจับสว่านพลาสติก ก็ดูเหมือนเป็นรุ่นประหยัด ใช้งานเบา ๆ หรือเหมาะกับมือใหม่เท่านั้น ในความเป็นจริง เรื่องนี้ไม่ได้ตัดสินกันง่ายแค่ “โลหะดีกว่า พลาสติกด้อยกว่า” เสมอไปครับ เพราะหัวจับมีทั้งเรื่องของแรงจับ ความแม่นยำ น้ำหนัก ความสะดวก ความทนต่อแรงกระแทก ความรู้สึกตอนใช้งาน และลักษณะงานที่นำไปใช้เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย เพราะงั้น เรามาดูกันว่า หัวจับสว่านโลหะกับพลาสติกต่างกันตรงไหนบ้าง ต่างกันแค่ความแข็งแรงจริงไหม และถ้าจะเลือกซื้อสว่านสักตัว...

หลายคนน่าจะรู้ดีครับ ว่า สว่านกระแทก เจาะผนังปูนธรรมดาแล้วพอไหว แต่พอเอาไปเจาะคอนกรีตเสริมเหล็กจะ เจาะช้า ดอกร้อน เครื่องสั่นแรง และรูแทบไม่ลึกขึ้นเลย บางครั้งเจาะไปได้หน่อยก็เหมือนชนอะไรแข็ง ๆ กดเพิ่มก็ไม่ไป ถอยออกมาก็เจอดอกสึกหรือปลายดอกไหม้  บางคนอาจเข้าใจว่าเปิดโหมดกระแทกในสว่านกระแทก แล้วจะเจาะ “ปูน” ได้ทุกแบบ ความจริงปูนฉาบ อิฐฉาบปูน ปูนบล็อก อิฐมวลเบา และคอนกรีตเสริมเหล็ก ไม่ใช่วัสดุระดับเดียวกันเลย โดยเฉพาะคอนกรีตเสริมเหล็กที่มีทั้งเนื้อคอนกรีตแข็ง หิน และเหล็กเสริมอยู่ภายใน จึงต้องใช้เครื่องมือที่เหมาะกับงานหนักมากกว่า มาดูกันครับ ว่า ทำไม สว่านกระแทก ถึงไม่เหมาะกับคอนกรีตเสริมเหล็ก รวมเหตุผลที่ไม่ได้มีแค่ “แรงไม่พอ” แต่เกี่ยวกับระบบกระแทก ความร้อน การสึกของดอก ความเสี่ยงต่อเครื่อง และคุณภาพรูเจาะ สว่านกระแทก เจาะ “ปูน” ได้ดี แต่ไม่ใช่กับคอนกรีตเสริมเหล็ก? คำว่า “สว่านกระแทก เจาะปูนได้” นั้น ไม่ผิดเลยครับ แต่ต้องดูว่าปูนที่ว่าเป็นแบบไหน...

ถ้าพูดถึง สว่านไร้สาย ในช่วงหลาย ๆ ปีที่ผ่านมา ผมว่าหลายคนคงเห็นคำว่า “Brushless” หรือ “มอเตอร์ไร้แปรงถ่าน” โผล่มาบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ จนแทบกลายเป็นคำขายหลักของเครื่องมือไฟฟ้ารุ่นใหม่อย่างสว่าน เครื่องเจียร เลื่อยไฟฟ้าชนิดต่าง ๆ ไปแล้วครับ  แต่คำถามที่ตามมาอีก คือ แล้วมันดีกว่าในด้านไหน? เพราะมองจากภายนอก สว่านไร้สายแบบแปรงถ่าน กับแบบไร้แปรงถ่าน ก็ดู ใช้เจาะ ใช้ขัน ใช้ทำงานสไตล์เดียวกันได้ ที่สำคัญคือแบตเตอรี่ก็ยังเป็นแบตก้อนลิเธียนไอออนแบบเดิม จึงไม่แปลกเลยครับ ที่หลายคน จะยังสงสัยว่า สุดท้ายแล้วมอเตอร์แบบนี้ช่วยให้สว่านไร้สาย ดีขึ้นตรงไหน และคุ้มค่ากับเงินที่ต้องจ่ายเพิ่ม หรือเปล่า? เพราะงั้น เรามาดูกันดีกว่าครับ ว่า มอเตอร์ไร้แปรงถ่านดียังไง และมีเรื่องไหนบ้างที่อาจเข้าใจผิดกัน โดยเฉพาะใน สว่านไร้สาย ที่ต้องพึ่งพาพลังงานจากแบตเตอรี่โดยตรง ประสิทธิภาพของมอเตอร์ยิ่งมีผลยังไง สำหรับใครที่เคยใช้ แล้วรู้สึกว่าเครื่องแรงขึ้น แบตอึดขึ้น หรือตอบสนองดีขึ้น แต่ก็ยังอธิบายไม่ถูกว่าทำไมมันถึงต่าง มอเตอร์ไร้แปรงถ่าน ดีต่อ...

เคยไหมครับ เดินเข้าร้านเครื่องมือ เห็นป้ายโปร “มอเตอร์ไร้แปรงถ่าน” หรือ คำว่า Brushless ตัวโต ๆ จนคิดไปแล้วว่า “ยุคแปรงถ่านมันจบแล้ว” แต่พอคุณหันไปมองฝั่ง สว่านไฟฟ้า แบบมีสาย หลายตัวยังเป็นมอเตอร์แปรงถ่านอยู่เหมือนเดิม ราวกับไม่สนกระแส “ของใหม่ต้องดีกว่า” สักเท่าไหร่ หรือจริง ๆ แล้ว “แปรงถ่าน” มันไม่ได้แย่ แบบที่เราคิด? หรือมีเหตุผลเชิงวิศวกรรม เชิงต้นทุน และเชิงหน้างานบางอย่างที่ทำให้ สว่านไฟฟ้า ในปัจจุบันก็ยังเลือกใช้มอเตอร์แบบเดิม? หรือเพราะมันตอบโจทย์บางอย่างได้ตรงกว่า “ความล้ำ” เช่น ความทนแบบที่คนใช้สว่านไฟฟ้าคาดหวังกัน? ในบทความนี้เรามาดูกันครับ ว่าทำไม สว่านไฟฟ้า หลายรุ่นยังใช้ “มอเตอร์แปรงถ่าน” อยู่ แล้วมัน “ดีกว่า” ยังไง ในมุมของการใช้งานจริง และต้นทุนรวม ถ้าเทียบกับมอเตอร์ไร้แปรงถ่านที่ใคร ๆ ก็ชอบใส่เข้าไปในคำโฆษณา “มอเตอร์แปรงถ่าน” ใน สว่านไฟฟ้า...

เคยไหมครับ? หยิบ ไขควงกระแทก (Impact Driver) มาลองใช้ครั้งแรก แล้วต้องรีบหยุด เพราะเสียงมันดังสะท้านหูเหมือนกับเครื่องจะพัง หลายคนถึงขั้นวางไขควงกระแทกลง พร้อมคิดในใจว่า “มันเสีย หรือของไม่ดี หรือเปล่า?” แต่ถ้าคุณถามช่างมืออาชีพ เขาจะยิ้มแล้วตอบว่า “ไม่พังหรอก อันนี้เป็นการทำงานที่ถูกต้องแล้ว” จริง ๆ แล้วเสียง “แกร็ก ๆ ๆ” ถี่ ๆ ที่เราได้ยินจากไขควงกระแทก เวลาขันสกรูใกล้เสร็จ นั้น ไม่ใช่สัญญาณเตือนอันตราย แต่คือ “ระบบทำงาน” ของเครื่อง ครับ เสียงนั้น คือแรงกระแทกเป็นวงกลมหมุนรอบ ๆ (Rotational Impact) ที่เกิดขึ้นเมื่อเครื่องกำลังขับแรงบิดสูงออกไป เพื่อขันสกรู หรือหัวน็อตให้แน่น  แต่แน่นอนว่า เสียงดังแบบนี้ ก็ทำให้หลายคนอดสงสัยไม่ได้ ว่า “มันปลอดภัยแน่เหรอ?” “แล้วจะรู้ได้ยังไงว่าเสียงที่ดังอยู่เป็นเรื่องปกติ หรือกำลังเตือนว่า เครื่องเริ่มมีปัญหา?” ในบทความนี้...